Çeşme'de zip perdeyi zorlayan iki şey

Çeşme yarımadası, Türkiye'nin rüzgârını ilk ciddiye aldığı yer. Ülkenin ilk ticari rüzgâr santrali Şubat 1998'de Çeşme Germiyan'da kuruldu, gücü 10,70 MW'tı. Bugün yarımadadaki toplam kurulu güç 180 MW dolayında.

Bir rakam daha var. Enerji Bakanlığı'nın rüzgâr atlasında bir sahanın yatırıma değer sayılması için ortalama 7 m/s rüzgâr aranıyor. Çeşme bu eşiği aşan sayılı yerlerden biri.

Yani burada rüzgâr "bazen eser" değil.

İmbat, üreticinin "perdeyi topla" dediği hıza her gün değiyor

Günlük hayatta bu rüzgârın adı imbat. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün tanımına göre imbat yazın denizden karaya doğru eser ve genellikle 15-20 knot hızındadır. Yaklaşık 28-37 km/sa ediyor. Öğleden sonra saatlerinde 30 knot'a, yani 55 km/sa'e kadar çıkabiliyor.

Peki bu rakam bir zip perde için ne ifade ediyor? Kaset ve kumaş üreticilerinin çoğu, dış cephe perdelerinin 50 km/sa üzerinde toplanmasını öneriyor. İmbatın tepe saatleri tam olarak o eşik.

Tuz rüzgârdan sessiz, ama daha kalıcı

Atmosferik korozyon, ISO 9223 standardında C1'den CX'e kadar sınıflanır. Deniz serpintisi alan kıyı bandı tipik olarak C4 ve C5 kategorilerine girer. Çeşme, Ilıca, Alaçatı ve Dalyan'daki bir teras bu tanıma uyuyor. Bornova'daki bir balkon ise C3.

Tuz üç yerden vuruyor:

• Yüzeyden. Standart eloksal ya da standart boya, tuzlu havada daha erken beyazlıyor.
• Vidadan. Paslanmaz çeliklerin hepsi klorüre aynı direnci göstermiyor. Klorür dayanımının ölçüsü olan PREN değeri AISI 304'te yaklaşık 18-20, molibdenli AISI 316'da 23-28,5. Molibden, klorürün açtığı çukurcuk korozyonunu onaran bileşen.
• Raydan. Yan ray kanalına oturan tuz tozu zamanla kaymayı ağırlaştırıyor. Çeşme'de bakım aralığı şehir içine göre daha sık olmalı.

Çeşme'de nasıl çalışıyoruz

Çeşme'de Salı ve Cuma günleri sahadayız. Keşif, ölçü ve montaj randevularını bu iki güne koyuyoruz. Acil arıza bunun dışında.

Talebinizi ilettikten sonra en geç bir hafta içinde keşif randevusu veriyoruz. Keşif ücretsiz. Ölçüyü, cephe yönünü, rüzgâr durumunu ve elektrik altyapısını aynı ziyarette değerlendiriyoruz.

Çeşme için neyi değiştiriyoruz

Kullandığımız sistem, İzmir genelinde kurduğumuz zip perde sistemlerinin aynısı. Aynı marka kaset, aynı marka motor. Çeşme için değiştirdiğimiz dört kalem var.

1. Yüzey işlemi: kalın eloksal ya da kıyıya özel boya

Çeşme, Alaçatı, Ilıca ve Dalyan'daki projelerde alüminyum profili standart yüzeyle bırakmıyoruz. Ya kalınlaştırılmış eloksal ya da kıyı ortamı için tanımlanmış özel boya kullanıyoruz.

Bunun uluslararası karşılığı var. Qualicoat kalite sisteminin Seaside sınıfı, kıyı için ön işlemde alüminyum yüzeyden daha fazla malzeme aşındırılmasını şart koşuyor, en az 2 g/m². Boya tuzlu havada böylece daha iyi tutunuyor. Eloksal tarafında ise Qualanod kalite işareti, kullanım ortamına göre 10-25 µm arasında tabaka kalınlığı sınıfları tanımlıyor. Kıyı uygulamaları bu aralığın üst ucunda.

Teklifinizde bu kalem yazmıyorsa sorun: profil yüzey işlemi ne, kaç mikron, kıyı sınıfı mı? İki teklif arasındaki fiyat farkı çoğu zaman burada saklı. Fiyatın neye göre oluştuğunu İzmir zip perde fiyatları yazısında kalem kalem anlattık.

2. Konstrüksiyon: bir üst rüzgâr sınıfı

Dış cephe perdelerinin rüzgâr dayanımı TS EN 13561'e göre sınıflanıyor. Çeşme projelerinde, aynı ölçüdeki bir şehir içi uygulamaya göre bir üst sınıfa karşılık gelen konstrüksiyonu seçiyoruz. Daha büyük çaplı sarım borusu, daha güçlü yan ray kesiti, daha sık ve daha derin ankraj.

3. Kumaş: imbatı geçiren, güneşi kesen

Zip perdenin Çeşme'deki asıl üstünlüğü, rüzgârı durdurmaya çalışmaması. Mikro gözenekli screen kumaş havayı geçirir. Perde bu yüzden rüzgârdan etkilenmez, cam yüzey gibi tam yük almaz.

Kumaş seçerken üç şeye bakıyoruz:

• Açıklık faktörü. Manzara önceliğinde %10-14, ısı ve parlama kontrolünde %4-5 tercih edilir.
• g_tot değeri. TS EN 14501, perde ile camın birlikte geçirdiği toplam güneş enerjisini bu değerle sınıflar. Teklifte g_tot yoksa iki kumaşı karşılaştıramazsınız. Keşifte sorulacak 12 teknik soruyu ayrı bir yazıda topladık.
• Elyaf cinsi. Cam elyaf çekirdekli kumaşlar sıcakta polyesterden çok daha az uzar. Üretici verilerine göre 24 saatlik yükte uzama cam elyafta %0,50, polyesterde %1,70. Yaz boyunca gergin kalması gereken bir teras perdesinde bu fark gözle görülür.

4. Otomasyon: rüzgârı perdenin kendisi bilmeli

Çeşme'deki projelerin çoğu yazlık. Ev sahibi her zaman orada olmuyor. Bu yüzden rüzgâr sensörünü ciddi bir öneri olarak masaya koyuyoruz: siz İzmir'deyken imbat eşiği aşılırsa perde kendi kendine toplanır.

Motor tarafında da bir yanlış bilgi var. Tork metrekareye göre hesaplanmaz. Sarım borusunun çapı ve uzunluğu, kumaşın gramajı ve düşüş yüksekliği belirler.

Çeşme'de zip perde ne veriyor, ne vermiyor

Teknik künye

Bilmediğimiz alanı boş bırakıyoruz. Tahmin yazmıyoruz.

Çeşme ve Alaçatı'da yaptığımız işler

Aşağıdaki fotoğrafların hepsi kendi uyguladığımız projelerden. Stok görsel ya da bilgisayarda üretilmiş görselleştirme kullanmıyoruz. Diğer işlerimizi projelerimiz sayfasında görebilirsiniz.

Sık sorulanlar

Çeşme'de zip perde imbata dayanır mı?

Dayanır. Çünkü rüzgârı durdurmaz, geçirir. Mikro gözenekli screen kumaş hava akışına izin verdiği için perde rüzgârdan etkilenmez. Yine de imbatın tepe saatlerinde 55 km/sa'e çıkabildiğini biliyoruz. Üreticiler dış cephe perdelerinin 50 km/sa üzerinde toplanmasını öneriyor. O yüzden Çeşme projelerinde bir üst rüzgâr sınıfı konstrüksiyon kullanıyor, rüzgâr sensörünü öneriyoruz.

Deniz kenarındaki tuz sistemi kısa sürede bozar mı?

Bu, hangi yüzey işlemiyle kurulduğuna bağlı. Kıyı şeridi, ISO 9223 korozyon sınıflandırmasında C4 ve C5 kategorilerine giriyor. Şehir içi tipik olarak C3. Biz Çeşme projelerinde standart yüzey kullanmıyoruz, kalınlaştırılmış eloksal ya da kıyı için tanımlanmış boya sistemi seçiyoruz. Bir de yan ray kanalının düzenli temizlenmesi gerekiyor. Tuzlu havada bu, şehir içine göre daha önemli.

Keşif için ne kadar beklerim?

Çeşme'de Salı ve Cuma günleri sahadayız. Talebinizden sonra en geç bir hafta içinde randevu veriyoruz. Keşif ücretsiz. Ölçüyü, cephe yönünü, rüzgâr durumunu ve elektrik altyapısını aynı ziyarette değerlendiriyoruz.

Zip perde mi cam balkon mu?

İkisi farklı işler için. Kışın kapalı ve ısıtılabilir bir hacim istiyorsanız doğru ürün cam balkon ya da giyotin cam. Yazın gölge, hava akışı ve sivrisinek koruması istiyorsanız zip perde daha doğru çalışır, çünkü güneşi cama ulaşmadan dışarıda keser. Çeşme'deki yazlıkların çoğunda ikisi birlikte kullanılıyor: içte cam, dışta zip perde. İkisini yan yana koyduğumuz karşılaştırma yazımız ayrıntılı.

Kaynaklar

1. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, imbat ve meltem tanımı, hız aralıkları. mgm.gov.tr
2. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye Rüzgâr Enerjisi Potansiyel Atlası (REPA), 7 m/s ekonomik eşik değeri.
3. Çeşme Germiyan RES, Türkiye'nin ilk ticari rüzgâr santrali, 10,70 MW, Şubat 1998.
4. ISO 9223, atmosferik korozyon kategorileri (C1-CX).
5. Qualicoat, Seaside sınıfı ön işlem şartnamesi, en az 2 g/m² dağlama.
6. Qualanod, eloksal tabaka kalınlığı sınıfları, 10-25 µm.
7. TS EN 13561, dış cephe güneş kontrol ürünleri, rüzgâr dayanım sınıfları.
8. TS EN 14501, güneş kontrol ürünlerinde termal ve görsel konfor, g_tot sınıflandırması.
9. Serge Ferrari, Précontraint kumaş teknik föyleri, cam elyaf ve polyester uzama karşılaştırması.